LGBTIQ

Seksualna orijentacija ili spolno usmjerenje je seksualna identifikacija. Definiramo je kao homoseksualnu, heteroseksualnu ili biseksualnu, ovisno o primarnoj emocionalnoj i seksualnoj naklonjenosti istom i/ili suprotnom spolu. Za razumijevanje problematike LGBTIQ politike, pokreta i kulture iznimno je bitno poznavanje razlike između spola i roda, te spolnog i rodnog identiteta i rodnog izražavanja koji iz njih proizlaze.

LGBTIQ je krovni termin za sve identitete koji proizlaze iz spola i roda. Akronim LGBTIQ je standardiziran i usvojen od većine aktivističkih grupa i ime je pokreta, kulture, teorije, politike i aktivizma na području bivše Jugoslavije od 2003. godine. LGBTIQ je pokret, kultura, aktivizam, teorija i politika.

Ova skraćenica je složena od sljedećih riječi: LezbijkeGejevi, BiseksualneTransrodneInterseksualneQueer osobe.

Homoseksualac/ka je osoba koju emocionalno i seksualno privlače osobe istog spola.

Lezbijka je žena koju koju seksualnoemocionalno privlače druge žene i koja sa drugim ženama ostvaruje emocionalni, seksualni i partnerski odnos. Riječ lezbijka je izvedena iz Lezbos (Λέσβος), imena grčkog otoka u istočnom Egejskom moru na kome je pjesnikinja Sapfa živjela i vodila školu za djevojke u VI. st. p. n. e.

Gay(gej) je homoseksualna osoba bilo kojeg spola, mada se češće upotrebljava za muške homoseksualce. Engleska riječ gay izvorno znači radostan, bezbrižan.

Biseksualac/ka je muškarac ili žena kojeg/koju emocionalno i seksualno privlače pripadnici i pripadnice oba spola.

Transrodna osoba je osoba čiji rodni identitet i/ili rodna prezentacija nije u skladu sa spolno uvjetovanim tradicionalnim rodnim ulogama; često se koristi kao sveobuhvatni termin za različite načine iskazivanja rodnih identiteta koji su drukčiji od tradicionalno uvjetovanih uloga.

Transeksualna osoba je ona transrodna osoba koja ima jasnu želju i namjeru da promijeni svoj spol, kao i osoba koja je djelomično ili potpuno modificirala (uključuje fizičku i/ili hormonalnu terapiju i operacije) svoje tijelo i prezentaciju, izražavajući svoj spolni i rodni identitet i osjećaj sebe.

Interseksualna osoba – osoba nedefiniranog spola i nedefiniranih spolnih organa, odnosno koja sadrži fizičke karakteristike oba spola. U prošlosti se interseksualne osobe nazivalo hermafroditima. Danas je interseksualnost jedan od seksualnih, spolnih, ali i političkih identiteta. U kreiranju ili prihvaćanju seksualnih identiteta, osoba se poziva na pravo na samodefiniranje te pravo na samoidentifikaciju – pravo osobe da sama identificira i definira svoj identitet (svoje identitete) ili da se ne definira.

Queer (eng. čudan, nastran, do ’80-ih bio je pogrdan naziv za homoseksualne osobe, danas dobiva drugo značenje)- izraz se koristi kao naziv za cjelokupnu homoseksualnu, biseksualnu, transrodnu i interseksualnu zajednicu kao i heteroseksualne osobe koje sebe vide ili žive svoj život van heteropatrijarhalnih normi. Queer se, također, odnosi na aktivizam, pokret, teorijski pravac kao i na samo osobu i njene identitete i na taj način podrazumijeva ne pristajanje na ‘samorazumljivo’ slijeđenje društvenih pravila. Queer se odnosi na propitivanje i/ili odbijanje nametnutih normi patrijarhalne tradicije; kreiranje prostora, kulture i izražaja koji nadilaze ‘zatvorene kutije’ LGB ili heteroseksualne seksualnosti, i/ili ‘ženskih’ i ‘muških’ spolova / rodova; omogućavanje samodefiniranja; predstavljanje radikalne politike koja uviđa povezanost svih vidova opresije.

Homofobija je mržnja, strah, neprijateljstvo i odvratnost prema ženama i muškarcima koji vole osobe istog spola. Homofobija je politički termin koji je ravan rasizmu ili seksizmu (mržnja prema ženama, odnosno muškarcima).

Transfobija je mržnja, strah, neprijateljstvo i odvratnost prema transeksualnim i transrodnim osobama.